Podatki

Optymalizacja – środki trwałe

17 kwietnia 2019 23 czerwca, 2019 No Comments

Największe korporacje świata wiedzą, jak istotne jest prezentowanie wyników finansowych. Odpowiednia analiza sytuacji ekonomicznej, odpowiednie dobrane budżetowanie, odpowiednie zarządzanie finansami potrafi znacząco poprawić kondycję lub tak przedstawić ją światu by była ona jak najbardziej korzystna, w zależności od założonego celu.

Analizując sprawozdania finansowe największych monopolistów, koncernów czy potężnych branż napływa jeden wniosek, bardzo dużo dzieję się w majątku trwałym, jednak dlaczego? Majątek trwały, czyli zgodnie z Ustawą o Rachunkowości, Rzeczowe Aktywa Trwałe to najmniej płynne składniki majątku przedsiębiorstwa. Nie można ich tak po prostu spieniężyć, iż wykorzystywanie ich w 80% służy do wykonywania podstawowej działalności operacyjnej. Nie da się jednak ukryć, że najbardziej efektywne rozwiązania optymalizacyjne dotyczą właśnie majątku trwałego.

Środki trwałe to składnik majątku przedsiębiorstwa, które można wytworzyć we własnym zakresie, nabyć, otrzymać w formie darowizny, czy też najmować lub leasingować. Jak i prawo bilansowe tak i prawo podatkowe wskazują na kilka cech wspólnych w definiowaniu, czym środki trwałe są dla przedsiębiorstwa, mianowicie:

  1. Powinny być wykorzystywane na potrzeby działalności,
  2. Powinny być użytkowane w przedsiębiorstwie dłużej niż rok,
  3. Powinny przekroczyć określone ustawowo i również poprzez zasady (politykę) rachunkowości progi finansowe,
  4. Powinny przynosić przedsiębiorstwu korzyści ekonomiczne.

Czym zatem jest optymalizacja w postaci środka trwałego?

Przedsiębiorstwo nabywając środek trwały ponosi wydatek, który w porównaniu do innych wydatków nie jest jednorazowy, lecz rozkłada się w kosztach firmy przez określony czas. Dlaczego tak się dzieje? Każda rzecz ruchoma, sprzęt, nieruchomość podlega zużywaniu się, owe zużywanie się w praktyce rachunkowości nazywane jest amortyzacją. Amortyzacja to koszt zużycia środka trwałego. Tak więc finalnie przedsiębiorstwo ponosi wydatek raz, natomiast pozyskuje koszty przez kolejne lata użytkowania środka trwałego. Oczywiście, i tu ustawodawca postawił kropkę nad i, bowiem określił przez jaki okres dany składnik majątku może być użytkowany. Okres ten reguluje Ustawa o Rachunkowości jednak w mniejszym stopniu, niż Ustawa o Podatku Dochodowym od Osób Prawnych i Fizycznych, jak również klasyfikacja środków trwałych ogłoszona przez Główny Urząd Statystyczny. Prawo bilansowe dość swobodnie określa sposób określenia stawki amortyzacyjnej, wskazuje że to przedsiębiorstwo, czyli kierownik jednostki lub główny księgowy ustala jak długo przedsiębiorstwo planuje użytkować dany składnik majątku, i tak dla przykładu:

Przykład 1:

Przedsiębiorstwo nabyło samochód ciężarowy, który spełnia warunki do uznania pojazdu za ciężarowy, posiada bowiem odpowiednią adnotację w dowodzie rejestracyjnym oraz aktualne badania VAT-1, za kwotę 100 000 zł. Przedsiębiorstwo przyjmuje, że będzie użytkować pojazd na potrzeby działalności przez okres 7 lat.

Stawka amortyzacji = 100 / lata użytkowania

Sa = 100 / 7

Sa = 14,29 %

Amortyzacja roczna = 100 000 zł x 14,29 % = 14 290 zł

Amortyzacja miesięczna = 14 290 / 12 miesięcy = 1 190,83 zł

Z przedstawionego przykładu wynika, że przedsiębiorstwo uwolni w roku koszt amortyzacji wynoszący 14 290 zł. Dokładnie o tyle zmniejszy swój wynik finansowy.

Prawo podatkowe nie pozwala na tak swobodne szacowanie okresu  użytkowania, wskazuje bowiem wprost jaką stawkę amortyzacyjną może przyjąć podatnik. Stawki amortyzacyjne wymienia załącznik numer  1 do ustawy (dla updof stawki amortyzacyjne są identyczne).  Przyjrzyjmy się teraz, jak przedsiębiorstwo zachowa się szacując okres użytkowania samochodu ciężarowego stosując regulacje prawa podatkowego?

Przykład 2:

Przedsiębiorstwo nabyło samochód ciężarowy, który spełnia warunki do uznania pojazdu za ciężarowy, posiada bowiem odpowiednią adnotację w dowodzie rejestracyjnym oraz aktualne badania VAT-1, za kwotę 100 000 zł. Przedsiębiorstwo przyjmuje, że będzie użytkować pojazd na potrzeby działalności przez okres 7 lat.

Sa = 20 %

Amortyzacja roczna = 100 000 zł x 20 % = 20 000 zł

Amortyzacja miesięczna = 20 000 / 12 miesięcy = 1 666,66 zł.

Z przedstawionego przykładu wynika, że przedsiębiorstwo uwolni w roku koszt amortyzacji wynoszący 20 000 zł. Dokładnie o tyle zmniejszy swoją podstawę opodatkowania do CIT / PIT.

Gdyby w pierwszym przykładzie, przedsiębiorstwo przyjęło okres użytkowania samochodu ciężarowego wynoszący np. 1,5 roku, korzyść w postaci kosztów wynosiła by nie 14 290 zł, ale 66 660 zł. Jak można zauważyć, zgodnie z regulacjami podatkowymi przedsiębiorstwo nie może tak swobodnie wpływać na wysokość odpisu amortyzacyjnego, ale czy naprawdę tak jest?

Ustawodawca i tym razem określił podatnikowi sposoby podwyższania stawek amortyzacyjnych, jednak są to dla przedsiębiorców niejednokrotnie spore korzyści. Zasady zastosowania podwyższonych stawek amortyzacyjnych określa art. 16 updop. Przyjrzyjmy się zatem przykładowi numer 3.

Przykład 3:

Przedsiębiorstwo nabyło używany samochód ciężarowy, który spełnia warunki do uznania pojazdu za ciężarowy, posiada bowiem odpowiednią adnotację w dowodzie rejestracyjnym oraz aktualne badania VAT-1, za kwotę 100 000 zł. Przedsiębiorstwo przyjmuje, że będzie użytkować pojazd na potrzeby działalności przez okres 7 lat. Przedsiębiorstwo, wchodzi na rynek usług kurierskich i wie, że samochód ciężarowy będzie eksploatowany znacznie szybciej.

Sa = 40 %

Amortyzacja roczna = 100 000 zł x 40 % = 40 000 zł

Amortyzacja miesięczna = 40 000 / 12 miesięcy = 3 333 ,33 zł.

Można oczywiście jeszcze bardziej skomplikować sytuację (pozornie) i pokusić się o zastosowanie amortyzacji jednorazowej. Ustawa o rachunkowości, a konkretnie art. 32 wskazuje możliwość zastosowania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego dla składników o niskiej wartości początkowej. Jednak, wspomniana niska wartość początkowa nie może być rozumiana w skali 1:1, iż dla jednego przedsiębiorstwa wartość ta wyniesie 1 000 zł, a dla innego pół miliona. Takie zasady przedsiębiorstwo może określić w zasadach (polityce) rachunkowości. Prawo podatkowe, nie byłoby sobą gdyby nie regulowało i tych kwestii. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych i fizycznych wprost określa progi aktywacji oraz zasady jednorazowej amortyzacji (pomoc De Minimis). Limit jednorazowego odpisu amortyzacyjnego dotyczy wydatku na środek trwały nie przekraczający 10 000 zł.

Przedstawione sposoby optymalizacji, są najłatwiejszą formą kształtowania wyników firmy. Oczywiście, na potrzeby niniejszego artykułu, zostały przedstawione przykłady bez zbędnego zagłębiania się w szczegóły, które dla każdego z przedsiębiorstw mogą okazać się bardzo istotne, z punktu widzenia możliwości zastosowania opisanego sposobu optymalizacji i nie wyczerpują dostatecznie tematu artykułu, dlatego też zachęcamy do konsultacji z doradzą podatkowym. Warto dodać, że pojawiające się w toku analizy przedstawionych przykładów wnioski, odkrywają, że sytuacja komplikuje się jeśli przedsiębiorstwo prowadzi księgi handlowe, czyli podlega obok regulacjom prawa podatkowego, również regulacjom prawa bilansowego i słusznie. Powstające różnice to tak zwane aktywa lub rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, które kształtują tak zwany podatek odroczony, jest to jednak materiał na kolejny artykuł.

 

Leave a Reply