Podatki

Handel samochodami

17 kwietnia 2019 18 grudnia, 2020 No Comments

Handel samochodami obok tak zwanej budowlanki czy usług transportowych cieszy się wśród przedsiębiorców również okazałą popularnością. Nie da się ukryć, że komisów samochodowych czy tak zwanych „cichych” handlarzy jest bardzo dużo, co pozwala nam na zmianę samochodu w przeciągu kilku chwil. Przedsiębiorcy decydujący się na taką działalność niejednokrotnie zderzają się z polską podatkową rzeczywistością, która wobec handlu rzeczami używanymi jest dość wymagająca.

Przedsiębiorcy prowadzący handel samochodami używanymi czy też komis samochodowy ewidencjonują zakup samochodów, w rozumieniu podatkowym zakup towarów, w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów w kolumnie „10” – zakup materiałów oraz towarów handlowych w wartości netto. Należy pamiętać, że jeśli samochód kupowany jest za granicą, a w Polsce czeka na przedsiębiorcę wymóg opłacenia akcyzy, to wartość akcyzy podnosi wartość zakupu towaru i podlega ewidencji również w kolumnie „10”. Wszelkie towary i materiały kupione na potrzeby „odpicowania” samochodu czy też jego lekkiego remontu również podlegają ujęcia w kolumnie „10”. Usługi naprawy, badania stacji kontroli, paliwo, pcc, opłata skarbowa i recyklingowa, usługi tłumaczenia to pozostałe wydatki ewidencjonowane w kolumnie „13” – Pozostałe wydatki.

Przedsiębiorcy powinni pamiętać o konieczności prowadzenia ewidencji samochodów na handel, która powinna zawierać:

  1. Nazwę samochodu,
  2. Jego numer VIN,
  3. Datę zakupu,
  4. Wartość zakupu.

Na bieżąco uzupełnianą datę sprzedaży oraz wartość sprzedaży z wyszczególnioną różnicą marży. Ewidencja ta niewątpliwe przyda się podczas kontroli Urzędu Skarbowego.

Podatek PCC:

 Podatnik nabywający samochód na handel, to jest do dalszej odsprzedaży, od podatników zwolnionych z podatku VAT lub osób fizycznych w ramach transakcji opodatkowanych w systemie VAT marża ma obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Termin zapłaty podatku oraz złożenia deklaracji PCC-3 upływa 14 dnia od dnia dokonania czynności. Stawka podatku to 2%.

 Kiedy podatnik nabywa samochód używany?

 Przedsiębiorca decydując się na handel samochodami używanymi musi wiedzieć, kiedy jego towar faktycznie jest używany, a kiedy jednak stanowi nowy środek transportu.

Nowy środek transportu, dokładnie opisuje art. 2 ustawy o VAT:

“są to przeznaczone do transportu osób lub towarów pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowata, jeżeli przejechały nie więcej niż 6.000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy (…)”

Definicja używanego środka transportu będzie więc przeciwieństwem powyższej regulacji.

 Jak wygląda sprawa z VAT?

Zakup samochodów używanych reguluje art. 120 ustawy o VAT, który wyjaśnia, że:

„Przez towary używane rozumie się ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, które podatnik nabył od:

1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;

2) podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;

3) podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5;

4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;

5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

 Co to jest VAT-marża?

Ustawa o podatku VAT wyjaśnia, że marża to różnica pomiędzy kwotą należności, jaką ma zapłacić nabywca towarów lub usług, a ceną nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku.

Przepisy te odnoszą się do sposobu rozliczenia sprzedaży samochodów używanych i tak:

Zasada jest podstawowa, jeśli przy nabyciu samochodu używanego podatnik nie miał możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego (zakup na umowę kupna – sprzedaży, zakup w systemie VAT-marża, zakup od podatnika zwolnionego z VAT), sprzedaż takiego samochodu powinna być rozliczona w systemie VAT-marża.

Jeżeli podatnik zakupił samochód używany od firmy, a na fakturze został naliczony podatek VAT, który podatnik miał prawo odliczyć to nie może rozliczyć sprzedaży w systemie VAT-marża, natomiast ma obowiązek naliczenia 23% VAT należnego.

Jeżeli podatnik zakupił samochód używany od firmy w systemie VAT-marża, to może Pan rozliczyć sprzedaż w systemie VAT-marża.

Mylącą sytuacją może być transakcja, w której nabycie samochodu używanego następuje od  podatnika VAT UE, tutaj możliwości są dwie:

  1. Jeśli samochód używany jest nabywany od podatnika VAT-UE w transakcji WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów – odliczenie i naliczenie podatku VAT od zakupu), czyli na fakturze brak jest podatku VAT (kwota netto), a znajduje się na niej dyrektywa UE lub hasło „odwrotne obciążenie” / „reverse charge” / „podatnikiem jest nabywca” – to podatnik nie może rozliczyć sprzedaży w systemie VAT-marża, natomiast ma obowiązek naliczenia 23% VAT należnego,
  2. Jeśli samochód używany jest nabywany od podatnika VAT-UE w transakcji VAT-marża (regulacje kraju sprzedawcy), czyli na fakturze brak jest podatku VAT (kwota netto), a znajduje się na niej hasło „VAT-marża” i posiada Pan dodatkowo dokumentację potwierdzającą, że samochód jest używany i został opodatkowany w systemie VAT-marża zgodnie z regulacjami kraju sprzedawcy – to podatnik może rozliczyć sprzedaż w Polsce w systemie VAT-marża. Jest to jednak sytuacja, w której na wypadek kontroli Urzędu Skarbowego, będzie wymagane udowodnienie na podstawie wyżej wymienionej dokumentacji, że było to nabycie od podatnika VAT-UE w systemie VAT-marża. Faktura nabycia obowiązkowo musi zawierać wskazanie, że jest to transakcja w systemie VAT marża.

Powyższe zasady dotyczą tylko i wyłącznie obrotu używanymi środkami transportu. Należy pamiętać, że jeżeli przedsiębiorca, taki używany samochód na handel zarejestruje w Polsce na siebie lub przeznaczy na własny użytek, będzie musiał rozliczyć w Polsce dodatkowy VAT należny w deklaracji VAT-23.

Jak rozliczyć zakup nowego środka transportu lub samochodu używanego zarejestrowanego lub używanego na potrzeby działalności w Polsce?

Zakup od podatnika VAT-UE:

Należy rozliczyć WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów), a dodatkowo w terminie 14 dni od zakupu opłacić podatek i w tym samym terminie złożyć deklarację VAT-23.

Zakup w UE od osoby fizycznej:

Zasada identyczna jak w sytuacji zakup od podatnika VAT-UE.

Zakup spoza UE:

Należy rozliczyć import towarów w deklaracji VAT-7 oraz opłacić akcyzę:

  1. Podatnik zgłasza w Urzędzie Celnym chęć wywozu towaru,
  2. Podatnik składa zgłoszenie SAD, do którego załącznikiem będzie: dokument zakupu, wszelkie posiadane dokumenty pojazdu.

Jak rozlicza transakcję Urząd Celny?

  1. Cło – wartość nabycia powiększona o dodatkowe koszty transportu pojazdu + ubezpieczenie: stawka wynosi 10% (TARIC – np.  Kanada i USA) lub 0% (kraje członkowskie EFTA – np. Szwajcaria, Norwegia),
  2. Akcyza – wartość tak zwana celna + należne cło: jeśli pojemność silnika do 2000 cm: stawka wynosi 3,1%, natomiast jeśli pojemność silnika jest powyżej 2000 cm: stawka wynosi 18,6%,
  3. VAT – wartość celna + należne cło + akcyza: stawka 23% vat. 

Co z przychodem? 

Przedsiębiorcy prowadzący handel samochodami używanymi czy też komis samochodowy ewidencjonują przychód w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów w kolumnie „7” – Wartość sprzedanych towarów i usług. W przypadku handlu samochodami używanymi, przychodem będzie różnica między ceną sprzedaży, a kwotą należnego podatku VAT, natomiast w przypadku komisu samochodowego kwotą przychodu będzie tylko i wyłącznie kwota netto z marży.

Przykład 1.

Zakup samochodu: 1 000 zł,

Sprzedaż w systemie VAT-marża: 1 500 zł.

Marża: 500 zł

VAT – marża:

– kwota netto 406,50 zł,

– VAT 93,50 zł,

– kwota brutto 500 zł.

Przychód w kolumnie „7” KPiR to 1 406,50 zł.

Należy pamiętać, że rozliczenie sprzedaży samochodów używanych w ramach komisu, rządzi się jeszcze innymi prawami. Przedsiębiorca przyjmujący samochód w komis nigdy nie staje się jego właścicielem, a więc nie może ująć wartości przejętego samochodu w kolumnie „10” KPiR – zakup materiałów oraz towarów handlowych.

Jak można wywnioskować, mimo popularności branży samochodowej, na przedsiębiorców spada ogromna odpowiedzialność prawidłowego rozliczenia nabycia i sprzedaży. Powyższy artykuł nie wyczerpuje wszystkich kwestii opisanej problematyki, dlatego też radzimy skorzystać z pomocy doradcy podatkowego jak również w określonych przypadkach pomocy prawnika.